Inzichten uit de community of practice Leerkracht centraal

De programmalijn was gericht op het bevorderen van vakinhoudelijke deskundigheid van leerkrachten inclusief vakdocenten en educatief medewerkers. Het gaat om pedagogisch-didactische vaardigheden, vaardigheden in verschillende kunstdisciplines en kennis van het culturele erfgoed. Wat hebben ze geleerd met elkaar?

Over de voorbereiding van de samenwerking tussen kunstvakdocenten en leerkrachten/teams
-Een intensieve intake is van groot belang, zodat er maatwerk ontwikkeld kan worden en het project met succes uitgevoerd kan worden. Spreek de verwachtingen goed door. Welke hoofdeffecten worden nagestreefd, welke neveneffecten? Wordt kunst ingezet als middel of als doel? Wat wil je van elkaar leren, welke rol(len) willen de betrokkenen aannemen? Welke ontwikkelingen binnen de school zijn belangrijk voor of kunnen gekoppeld worden aan het project? Welke kwaliteiten en ervaringen zijn binnen het team beschikbaar? Wat is de cultuur binnen het team? Wat is de formele visie van de school? Wat zijn belangrijke randvoorwaarden voor een succesvol project? Leerkracht en kunstvakdocent moeten elkaar leren kennen en een relatie opbouwen.

-Werk aan een stevig draagvlak bij de directeur en de ICC'er. Draagvlak ontstaat lang niet altijd automatisch, daar moet specifiek aandacht aan besteed worden.

Over de vormgeving van de samenwerking:
-Met Co-teaching is in een korte periode veel te bereiken. Vakleerkracht en groepsleerkracht werken samen en leren van elkaar. Het proces is wederkerig.

-Een aantal scholen werkt met lessen en echolessen. De lessen worden door de kunstvakdocent gegeven en direct met elkaar nabesproken. De echolessen geeft de leerkracht zelf.

-Sommige leerkrachten werken prettig met bestaande materialen; anderen ontwikkelen liever zelf materialen, al dan niet met steun van een vakdocent, om zo meer eigenaar te zijn van hun lessen.

-Te veel werken met een vast systeem (en formulieren, formats) kan beperkend zijn. Een goede combinatie vinden van werken met bestaande materialen en vrijheid, zodat ingespeeld kan worden op toevallige gebeurtenissen en er dynamiek kan ontstaan.

-De wijze waarop vakdocenten en groepsleerkrachten samenwerken kan verschillen per projectfase. De wensen qua ondersteuning kunnen veranderen in de loop van een project.

-Het is belangrijk om een project voldoende tijd te geven. Leerkrachten moeten meters kunnen maken om kennis, inzicht en vaardigheden te ontwikkelen.

-Voor sommige leerkrachten is het prettig om klein te beginnen, zodat ze zelfvertrouwen kunnen opbouwen. Voor anderen zijn uitdaging en verdieping van kennis juist motiverend.

-Bij de inrichting van het project is het belangrijk goed gebruik te maken van de kwaliteiten, ervaringen en interesses van alle teamleden. Het gaat niet alleen om het stimuleren van de ontwikkeling van afzonderlijke leerkrachten, maar om de ontwikkeling van het hele team.

Over belangrijke kwaliteiten voor leerkrachten
-Leerkrachten zijn gewend om met methodes te werken. Veel leerkrachten moeten wennen aan het werken zonder vaste structuren. Sommigen zijn bang het overzicht te verliezen of zijn bang voor chaos.

-Leerkrachten zijn gewend om opbrengstgericht te werken. Het is voor veel leerkrachten nieuw en soms lastig om procesgericht te gaan werken.

-Op een nieuwe manier nadenken over creativiteit. Bij het stimuleren van een creatief proces is het waardevol om breder te kijken dan naar alleen vooraf ingeplande lessen. Betrek ook toevallige gebeurtenissen in of buiten de school.

-Op een nieuwe, meer open manier leren kijken naar de ontwikkeling van kinderen.

-Fouten durven maken, onwetend durven zijn. Om hulp durven vragen, ook bij collega's en bij de kinderen. Lef ontwikkelen om zelf aan de slag te gaan.

Over belangrijke kwaliteiten voor vakdocenten
-Dienstverlenend en flexibel zijn. Meebewegen met de school. Naast de directeur staan en maatwerk leveren als adviseur. Een neus ontwikkelen voor de ondersteuning die een leerkracht of een team nodig heeft in elke projectfase.

-Inzicht ontwikkelen in hoe je een school sterk maakt. Niet in de valkuil stappen om taken en verantwoordelijkheden van de school over te nemen.

-Leerkrachten ondersteunen bij het ontwikkelen van een onderzoekende houding en hen laten ontdekken waar hun kracht en eigenheid zit.

-Op een gelijkwaardige manier samenwerken met leerkrachten, geen belerende houding aannemen en een goed oog hebben voor hun mogelijkheden, grenzen en eigen manier van werken en leren.

-Over eigen smaken en ideeën heen kunnen stappen ten behoeve van het proces in de school.