Cultuur in de school brengen

Jan Hesseling over zijn missie

De onderwijscarrière van Jan Hesseling vertoont een consistente inzet -vanuit een warm hart- voor cultuureducatie. Toen hij in 1989 naar de Achterhoek verhuisde, zag hij een hoop kansen. “In Nijmegen gingen we met bussen vol schoolkinderen naar voorstellingen: toen ik in Varsselder directeur werd van de Pius X-school was zoiets er niet. Ik dacht: ‘we gaan cultuur hier in de school brengen’. Jan Hesseling, oprichter van stichting Kick, vertelt over de lange weg naar goed geborgde cultuureducatie.

Commissie cultuur

“Met tien scholen in Gendringen zijn we begonnen. Al snel ontstond een commissie cultuur en alle scholen wilden een eigen interne cultuurcoördinator. We hebben dit met onze scholen opgepakt: van elke school ging er iemand naar de opleiding. Cultuureducatie zien we als een serieuze aangelegenheid en we zijn steeds verder gegaan met professionaliseren. In Wisch ontstond ondertussen ook een commissie en in 2007 zijn we samengegaan en hebben zo alle 20 basisscholen in de gemeente Oude IJsselstreek gebundeld. Het op peil houden van de ICC-ers op elke school is nog weleens lastig, want leerkrachten wisselen geregeld. We proberen steeds voldoende nieuwe icc-ers te krijgen.

“Kunst vormt je als mens en ik probeer daar een steentje aan bij te dragen.” Jan Hesseling bij de DRU Cultuurfabriek in Ulft. Foto's Ingrid Joppe.
“Kunst vormt je als mens en ik probeer daar een steentje aan bij te dragen.” Jan Hesseling bij de DRU Cultuurfabriek in Ulft. Foto's Ingrid Joppe.

Zelfstandige stichting

In 2012 richtten we de stichting Kick (Kind In Cultuur en Kunst) op, waarin de commissies cultuur van Wisch en Gendringen zijn opgegaan. Ons doel is kunst, erfgoed en deskundigheidsbevordering stimuleren. De stichting wordt door drie leerkrachten gerund. Dat is fantastisch, maar brengt me ook direct bij het nadeel. De continuïteit hangt af van de persoonlijke inzet van deze drie mensen. Dus vroegen we ons af: Hoe kunnen we dat nou wat meer zekerheid geven in de toekomst?

Cultuurcoach en -convenant
Met onze enthousiaste wethouder cultuur en onderwijs ontwikkelden we een plan. Met als doel dat we over twee jaar kunnen constateren dat cultuureducatie staat als een huis, niet meer van de vrijwillige inzet van drie personen afhankelijk is en financieel goed afgedekt is. We zetten ons in om per 2018 een functionaris te benoemen, die in dienst komt bij de gemeente. Dit is tevens het moment dat het Convenant Cultuureducatie Oude IJsselstreek van kracht wordt. Hiermee hebben we de toekomst hopelijk goed geborgd.”

Cultuureducatie met kwaliteit

In de eerste periode Cultuureducatie met Kwaliteit deden alle 20 scholen in de gemeente mee met Reizen in de Tijd. Dit is zo goed bevallen dat zij nu zoeken naar mogelijkheden om de portfolio’s onderwijsbreed te gebruiken. Jan Hesseling: “De scholen willen de digitale leerlijn Reizen in de Tijd ook voor rekenen en taal gebruiken. Dit is maatwerk en we zijn op zoek naar nieuwe partners. We rollen dus verder uit waar we al mee bezig waren. Elk jaar staat een kunstdiscipline centraal, nu is het beeldende kunst. De komende twee weken rijden iedere dag twee bussen naar het Rijksmuseum en in het voorjaar gaan de kinderen naar het Kröller Müller Museum. De buitenwereld instappen en naar binnen halen is heel belangrijk, dat vormt je als mens en verbreedt horizons. Zeker hier in de Achterhoek is dat belangrijk. Van de 1200 kinderen zijn er misschien 20 van-huis-uit al eens naar het Rijksmuseum geweest. Natuurlijk maken we ook optimaal gebruik van de voorzieningen hier in de omgeving; we hebben contact met de kunstenaarsvereniging op de DRU en kunstenaars geven les in de klassen. Dat is fantastisch! Het gaat van zeefdrukken tot bodypaint. Dicht bij huis hebben we ontzettend veel kwaliteit. Met Icer in Ulft, het oorlogsmuseum in Aalten, Min40Celcius in Varsselder, Huis Bergh en vele andere lokale aanbieders maken we afspraken.

De 20 interne cultuurcoördinatoren volgen de Training Toolbox C-zicht met Monique Fischer.
De 20 interne cultuurcoördinatoren volgen de Training Toolbox C-zicht met Monique Fischer.

We willen af van het voorgekauwde werkstuk met 25 x hetzelfde werkje aan de muur

Deskundigheidsbevordering is eveneens een belangrijk aspect in ons CMK-project. We inspireren de leerkrachten met procesgericht werken, want we willen af van het voorgekauwde werkstuk met 25 vergelijkbare werkjes aan de muur. Alle scholen hebben een abonnement gekregen op Laat maar zien, om leerkrachten te stimuleren daarmee bezig te gaan. Iedere school krijgt een training Toolbox C-zicht en vandaag volgen de ICC-ers het onderdeel Waarnemen en Beoordelen. In januari volgt nog een plenaire afsluitende bijeenkomst. Dankzij de CMK-subsidies kunnen we alledrie de poten -kunst, erfgoed en deskundigheidsbevordering- even belangrijk maken.”

Jan Hesseling staat nog twee dagen als vervanger voor de klas en komt op veel scholen. ‘Van deze kant kan ik ook mooi zien wat er gebeurt met het cultuurprogramma’.
Jan Hesseling staat nog twee dagen als vervanger voor de klas en komt op veel scholen. ‘Van deze kant kan ik ook mooi zien wat er gebeurt met het cultuurprogramma’.