LAB's

Leernetwerken

Binnen het programma Cultuureducatie met Kwaliteit wordt veel kennis ontwikkeld. Ook leven nog veel vragen over de manieren waarop kinderen goed cultuuronderwijs kunnen krijgen. In vier leernetwerken, LAB's genaamd, doen partners onderzoek naar aspecten die cultuuronderwijs kunnen verbeteren. De docentenopleidingen van ArtEZ, HAN /Pabo en Iselinge Pabo; Introdans, Kröller-Müller Museum en Kwatta, basisscholen Uilenhorst (Wezep) en Nijenoord (Wageningen), zelfstandige kunstenaars, vakleerkrachten en onderzoekers doen mee. Elk Lab heeft een adviseur van Cultuurmij Oost als begeleider.

Centraal staat de vraag wat leerkrachten en kunstvakdocenten in de toekomst nodig hebben om goed cultuuronderwijs te verzorgen en hoe zij het beste kunnen samenwerken. Wat vraagt dit aan competentiegericht werken, procesgerichte aanpak en leren reflecteren? En wat zijn de voorwaarden voor duurzame verankering van cultuur in het onderwijs? De LAB's kennen een open opzet waarbij alle deelnemers -volstrekt gelijkwaardig aan elkaar- de onderzoeksvraag met experiment verkennen. Het proces van het onderzoek bepaalt de uitkomst.

VIER THEMA'S, VIER ONDERZOEKSPROCESSEN
LAB De kracht van Dans 
Hoe kan een kunstdiscipline bijdragen aan de ontwikkeling van sociaal-emotionele competenties van leerlingen? Met deze vraag heeft het LAB gekozen voor 'De leerkracht in beweging'. Geertje Staring van HAN Pabo, Julia Dieckman van ArtEZ, Annemieke Vervoort en Adriaan Luteijn van Introdans, Daniëlle Bouwmeester Dansdocent, Petra Luteijn onderzoeker en Dominique Laarveld leerkracht PO onderzoeken de plek van dans in het Basisonderwijs en op de Pabo. "We willen op zoek gaan naar een moedertaal die navolg- en voelbaar is en waar dans zowel voor leer- en ontwikkeldoelen als voor procesbegeleiding en omwille van haar eigen intrinsieke kracht ingezet kan worden. Pabo studenten, de studenten van Bachelor docent dansopleiding ArtEZ, de onderzoekers, Introdans en de leerkrachten van het Basisonderwijs gaan theoretisch en praktisch met elkaar aan het werk. Literatuuronderzoek, praktijkstages en projecten i.s.m. de basisschool zullen onderdeel uitmaken van het onderzoekstraject. We streven ernaar een overdraagbaar product te maken voor het onderwijs, waarmee we de kracht van dans voor iedereen willen ontsluiten en langdurige samenwerking tussen alle LAB partners willen stimuleren." 
Contact: Angela Verdurmen

LAB Kunst & Techniek​
Hoe kunnen kunst en techniek een wezenlijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van creatief denken en handelen van de basisschoolleerling? Hoe kunnen kunst en techniek elkaar versterken in activiteiten uitgevoerd in het basisonderwijs? Wat hebben kinderen, (toekomstige) leerkrachten, vakdocenten, schoolleiders en schoolteams nodig om met kunst en techniek te kunnen werken? Wat zijn de rollen hierbij van het kind, de leerkracht, de vakdocenten, schoolleiders en schoolteams? Met deze onderwerpen werken LAB-deelnemers de komende 3 jaar. Het LAB kunst&techniek is samengesteld uit professionals werkzaam bij ArtEZ, pabo HAN, basisonderwijs, Kröller-Müller Museum en KunstLAB Arnhem. De complexe vragen roepen weer nieuwe vragen op die in de praktijk verkend worden. Door samen te doen: door te experimenteren, te creëren en hierop te reflecteren wil het LAB kunst & techniek met geïllustreerde antwoorden komen. Voorjaar 2018 start een project waarin een basisschoolleerkracht, een student PABO-student en een student van de docentenopleiding Beeldende kunst en Vormgeving samen een dag gevoed worden door kunstenaars en docenten. Vervolgens gaan ze samen in de klas met leerlingen aan de slag. Hierbij sluiten we aan bij de Gelderse Makers Challenge waar creativiteitsontwikkeling tussen kunst en techniek ook hand in hand gaan. Ervaringen en leeropbrengsten van dit proces worden door de LAB-deelnemers in het najaar van 2018 gepresenteerd.
Contact: Miranda Siemelink

LAB Muziekrevolutie
Muziek is voor het hart, niet voor het hoofd. Het begint bij beleven en lol hebben. LAB Muziekrevolutie onderzoekt de afstemming van binnen- en buitenschools muziekonderwijs. Wat is er nodig om op een laagdrempelige manier muziekonderwijs te geven? Hoe verleiden we leerkrachten om zelf muziek te maken zonder er teveel over na te denken? We kennen allemaal de Kookrevolutie van Jamie Oliver. We dachten dat goed koken voor de chefs was, maar niets bleek minder waar. Voor muziek geldt hetzelfde: we denken dat je talent moet hebben of het conservatorium, maar we weten inmiddels dat we muzikaal worden geboren. Hoe maken we weer verbinding met onszelf, met geluid, met muziek met samenspel en met alles wat speelt? We gaan het onderzoeken. De Muziekrevolutie: Muziek door Iedereen!
Contact: Arend Nijhuis

LAB Verwondering
Het LAB Verwondering onderzoekt hoe de school met kunst duurzaam en vanzelfsprekend bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen. Het LAB gebruikt het begrip verwondering als uitgangspunt voor kunstonderwijs, omdat dit verwijst naar het onbevangen openstaan voor de wereld om je heen. De intrinsieke waarden van kunst (om het menselijk leven te veranderen) en de instrumentele waarde van kunst (om bredere maatschappelijk en economische doelen te dienen) zijn beide gelegen in de verbinding tussen kunst en het leven en de wereld om ons heen. Daarom kan kunstonderwijs kinderen op een waardevolle manier thuis in de wereld brengen en vertrouwd maken met aspecten van het leven. Maar hoe werkt dat? Hoe kan een leerling door verwondering in dialoog met de wereld en tot brede ontwikkeling komen? Dat wordt hier in de praktijk onderzocht door kunstenaars, onderzoekers, Pabo- en ArtEZ-docenten en door hun studenten.
Contact: Rose Figdor

 

 

 

 

Onderzoekers en pioniers bij het DwarsLAB
op 9 februari 2018 in Musis Arnhem
Foto: Danielle Corbijn

Bevindingen delen en elkaar inspireren: DwarsLAB 9 februari 2018

Alle pioniers en onderzoekers van de vier LAB's kwamen op 9 februari in Musis Arnhem bij elkaar. Ze deelden hun bevindingen en inspireerden elkaar hoe het onderzoek voort te zetten. Er vond een levendige uitwisseling plaats. Veel werd gezegd over de behoefte om cultuur laagdrempelig te maken. Een van de dwarsliggers is: kunst ligt op de werkstapel ‘moeten’ van leerkrachten. Er ligt nog een uitdaging in het vergroten van de intrinsieke motivatie van de leerkracht.

Ook is er sprake van handelingsverlegenheid van de leerkracht. Bijvoorbeeld met dans. Want dansen moet je durven. De deelnemende Pabo's kunnen zorgen voor een instroom met een andere mindset, maar studenten doen ook onderzoek. Wanneer gaat de deur open voor de leerkracht? Wat is er nodig om les te durven geven in dans? Welke bouwstenen en taal sluiten aan? Hoe kan kunst het onderwijs van binnenuit veranderen? De studenten van ArtEZ helpen bij deze onderzoeksvragen. De LAB's willen bovendien in gesprek met leerlingen: hoe zien zij de meerwaarde van kunst? 

Vier LAB's in verbinding en uitwisseling met elkaar
Vier LAB's in verbinding en uitwisseling met elkaar